DeutschEAUTARCIEEnglishEAUTARCIEEspañolEAUTARCIEFrançaisEAUTARCIEMagyarEAUTARCIENederlandsEAUTARCIE
Eautarcie - Joseph Országh Site d'information basé sur les travaux de Joseph Országh Site d'information basé sur les travaux de Joseph Országh
Eautarcie EAUTARCIE Eautarcie- Joseph Országh
HomepageInleidingEcologische afwateringRegenwater opvangenGrijswaterbeheerWaterloze toilettenEAUTARCIE wereldwijdHet gezamenlijke beheer van water en biomassaBezinningen over waterbeleidSitemap EAUTARCIE, Duurzaam waterbeheer voor de wereld
Bezinningen over waterbeleid
Water leren beheren

Het waterbeleid van het Waalse Gewest

Het systeem PLUVALOR en de wetgeving

Het opvangen van regenwater in België

Het internationale waterhandvest?

Het watervoorzieningsbeleid

Verordeningen m.b.t het TRAISELECT systeem

Waterlozingsnormen tegen een duurzaam waterbeleid

Bezinningen over het beleid voor afvalwaterbehandeling

Het lezen van deze pagina's is bedoeld om te worden handig voor mensen die beslissingen nemen over het waterbeleid.

De overwegingen hierin uitgelegd over de juridische aspecten van het watergebruik moet worden beschouwd als manifest van een bezorgde burger over het waterbeleid.

Regenwater en gebruikt water beheren volgens de principes van EAUTARCIE is meer dan een simpele keuze of een technische optie: het is ook een keuze voor een bepaalde manier van samenleven, een zeer politieke daad. Vanuit dat oogpunt is de belangrijkste kwaliteit van het systeem dat het een leerschool is voor een verantwoord beheer.

Het uitzicht op deze pagina's zijn een politiek statement door een burger zich zorgen over de toekomst van de planeet.

Om een algemeen schema te zien van een PLUVALOR systeem, klik hier.

Om een algemeen schema te zien van een Compleet systeem TRAISELECT, klik hier.

De tekst op deze pagina werd voor het eerst gepubliceerd in het Frans op www.eautarcie.com : in 2003

Dit hoofdstuk is aangepast en vertaald uit het Frans door Jos Devouvere. De oorspronkelijke tekst is inmiddels aangepast in het Nederlands en werd voor het eerst gepubliceerd op deze pagina www.eautarcie.org : 2010-09-27

Laatste update: 2010-09-27

Het waterbeleid van het Waalse Gewest

Enkele bedenkingen bij het document getiteld «Overzicht van het Waalse leefmilieu 2003»

Opmerking: De ontoereikende wetgeveng van het Waalse Gewest is niet meer dan een typisch voorbeeld van wat er zich afspeelt in alle Europese landen, en zelfs overal ter wereld. Voor een werkelijk duurzaam waterbeleid zou men de hele wetgeving grondig moeten herwerken, met aanpassing van de grote basisopties. Goedschiks of kwaadschiks, deze site behandelt voorstellen voor verandering waarop we verder nog terugkomen, maar hoe langer men nog wacht met het veranderen van de wet, hoe pijnlijker en duurder de overgang naar een duurzaam beleid zal worden. Op dit eigenste ogenblik gaat de wetgeving nog steeds verder de verkeerde kant uit.

Wij beperken onze analyse van het «Overzicht van het Waalse leefmilieu 2003» (Tableau de bord de l’environnement wallon 2003) uitgegeven door de DGRNE (Directoraat-generaal Natuurlijke Hulpbronnen en Milieu) in het hoofdstuk «Water».

Al vanaf de inleiding (page 37), somt het document de grote lijnen van het regionale beleid op :

Het is de moeite waard om deze actiepunten elk apart te becommentariëren.

«De herstructurering van de sector van de waterproductie en -distributie om de prijs van water te uniformiseren en zo een sociaal waterfonds van middelen te voorzien.»

De «herstructurering» gaat in de richting van centralisatie. Dat is de basiskeuze. Het is de wens van de huidige politieke verantwoordelijken dat de verspreiding van drinkwater een monopolie moet zijn van enkele grote bedrijven, met alle perverse gevolgen vandien op sociaal vlak zowel als op het vlak van leefmilieu. Door het instandhouden van dit monopolie verhindert men feitelijk elke vorm van gediversifieerd beleid van waterhulpbronnen. Na het raadplegen van de pagina’s Het watervoorzieningsbeleid van deze site, begrijpt men de diepere betekenis van voorgaande zin. Gezien het belang van neerslag, die de primaire bron vormt van alle zachte natuurlijke water, kan er van duurzaam waterbeheer geen sprake zijn indien men het integrale gebruik van regenwater niet in het beleid mee opneemt.

Omdat men ervoor gekozen heeft om de zuivering te financieren met een belasting op het waterverbruik, kan men het gebruik van regenwater niet meer aanmoedigen zonder de fiscale inkomsten in gevaar te brengen [1]. Anderzijds komt een belasting op regenwateropvang neer op het beboeten van een praktijk die vervuiling aan de bron bestrijdt en die onze waterreserves helpt vrijwaren. Deze interne tegenstelling is het resultaat van een verkeerde basiskeuze bij het opstellen van wetten, met name : het gebruik van water belasten in plaats van de vervuiler ervan.

[1]
De toegepaste prijzen in 2003 door de Waalse Maatschappij voor Watervoorziening (SWDE) bevatten een bijdrage van 23,80€ (zonder btw), de waterprijs: 1,49€ , sanering: 0,15€, zuiveringstax: 0,40€ per m³. Dat bracht het aangerekende bedrag op 2,25€/m³ btw inbegrepen. Na het harmoniseren van de tarieven in het Waalse Gewest in 2005, zal de bijdrage bijna 60€ bedragen. De kostprijs van water zal vermeerderd worden met 0,80€/m³ «werkelijke saneringskost». Men voorziet een stijging van 130% van de aangerekende waterprijs. Zie: Cédric Prevedello, Vergelijkende studie van het huishoudelijk waterverbruik en de financiële toegankelijkheid van leidingwater in de regio Charleroi. Université Libre de Bruxelles, Département de Géographie, november 2003.
Het valt te vrezen dat de heffing van 0,80€/m³ op de waterprijs maar een fractie van de werkelijke kosten van de sanering zal dekken. Om het onzinnige zuiveringsprogramma te kunnen betalen, zal men het nodige geld van de fiscale inkomsten uit lonen afhouden, in weerwil van het principe « de vervuiler betaalt ».

De prijsverhoging voor water is het resultaat van een wetgeving onaangepast aan de werkelijke milieusituatie. Vanaf het moment dat men de vervuiler belast in plaats van het water, is deze laatste niet langer koopwaar die de hebzucht van een economische sector opwekt, die maar wat graag zijn greep en zijn monopolie op deze rijkdom wil behouden. Van zodra water geen koopwaar meer is, heeft het Sociaal Waterfonds ook geen reden van bestaan meer. De decentralisatie van de distributie (of de vermindering van de administratiekosten die nu de pan uit rijzen door de fusie van kleine maatschappijen) en belastingvrijstelling zouden de prijs van water in die mate verlagen dat sociale maatregelen niet meer nodig zijn.

Een uniforme waterprijs is onzin vanuit technisch, economisch en ecologisch standpunt. De kostprijs van water hangt immers samen met een aantal factoren die inherent zijn aan de geologische kenmerken van elke vindplaats, alsook met de gebruikte technieken. Vanuit ecologisch standpunt moet de prijs de overvloed of de schaarste aan reserves reflecteren. Dezelfde tarieven gebruiken in Doornik, Verviers en Spa komt neer op het negeren van milieuproblemen die ontstaan door de overexploitatie van sommige vindplaatsen. In gebieden waar water eerder schaars is, moet men een tarifering toepassen die ontradend werkt op verspilling. Daar waar water echter overvloedig aanwezig is, heeft het geen zin om de bevolking voor zijn watergebruik te beboeten met een veel te hoge prijs.

«De bescherming van de waterwinnng door het hele Waalse grondgebied aan te duiden als kwetsbaar gebied»

In de praktijk heeft deze intentieverklaring helemaal geen effect op de bescherming van het water. De maatregelen die momenteel worden aanbevolen in kwetsbare zones zijn belachelijk en ondoeltreffend. Maar blijkbaar sussen ze het geweten van sommigen…

Indien men werkelijk maatregelen wil nemen ter bescherming van onze waterreserves, dan zijn er hier enkele; simpel, goedkoop en doeltreffend :

[2]
Afwijkingen zouden toegestaan kunnen worden in geval van te grote technische moeilijkheden.

Vanzelfsprekend kunnen deze maatregelen maar geleidelijk aan worden ingevoerd, maar ze moeten in de beleidsplanning op lange termijn ingevoerd worden. Aan de hand van deze maatregelen zou men de belasting op water volledig kunnen afschaffen en de werkingskosten van zuiveringsinstallaties sterk kunnen terugdringen.

Deze maatregelen zouden op korte tijd de zalm doen terugkeren in het merendeel van de Waalse rivieren, zonder astronomische sommen te besteden aan collectieve zuiveringsinstallaties. Het Waalse zuiveringsprogramma zal de beschermingsgraad die bereikt wordt met bovenstaande maatregelen zelfs nooit kunnen benaderen.

«De vermeerdering van het aantal collectieve zowel als individuele zuiveringen»

In het belang van het leefmilieu is het net dat wat we ten allen prijze moeten vermijden. Met de aërobe technieken die men tegenwoordig aanbeveelt, maakt men enkel de organische stikstof vrij die zich in het afvalwater bevindt, waardoor die omgezet wordt in nitraatvervuiling. De verspilling is dubbel, want de klassieke zuivering vernietigt een kostbare grondstof en zet ze om in vervuiling. De onder voorwendsel van zuivering vernietigde organische stof is onmisbaar voor het evenwichtig functioneren van de ecosystemen die onze voeding voortbrengen en onze leefomgeving vorm geven.

«Herziening van het rioleringsprogramma bij de plaatsing van zuiveringsstations»

Het moet gezegd dat het Waalse Gewest in 2000 de oppervlakte aan collectieve zuiveringszones heeft verminderd. Spijtig genoeg is dat niet gebeurd vanuit een bekommernis om het leefmilieu, maar enkel vanuit budgetaire overwegingen. De werkelijkheid is dat hoe meer men zuivert, hoe meer men het milieu vernietigt (Lees in dit verband de pagina’s gewijd aan zuivering en milieu (Ecosan)). Collectieve zuivering zou uitsluitend gereserveerd moeten worden voor stedelijke centra met verticale bewoning. Die zuiveringsstations zijn heuse nitraatbedrijven, vooral in het zuiveringsslib.

Om het netelige probleem van nitraat in water op te lossen, dringen drie preventiemaatregelen zich op:

Het is niet overdreven te stellen dat deze drie maatregelen in grote mate het probleem van de nitraten en nog een heel reeks andere problemen opruimen.

[3]
Dank zij deze maatregel zou men de overplaatsing van de varkensteelt van Vlaanderen naar Wallonië kunnen overwegen zonder de waterkwaliteit in gevaar te brengen. Deze nieuwe economische sector zou de werkgelegenheid in Wallonië kunnen stimuleren en zou meteen een einde kunnen stellen aan de vreemde productiekronkel van “Ardense ham” in Dendermonde.
[4]
98% van de stikstof in stedelijk afvalwater is afkomstig van spoeltoiletten. Ieder individu produceert via zijn ontlasting jaarlijks ongeveer 9 kg stikstof die na zuivering 25 kg nitraten oplevert waarvan ongeveer 10% het zuiveringsstation weer verlaat samen met het gezuiverde water, en 90% belandt in het zuiveringsslib. Wanneer dit slib dan voor landbouwdoeleinden gebruikt wordt, zal een groot deel van de stikstof het grondwater en ook de waterlopen vervuilen.

«De geïntegreerde strijd tegen overstromingen.»

Jammer genoeg worden in deze geïntegreerde strijd meerdere belangrijke elementen niet in overweging genomen. Het aanleggen van dijken en opvangbekkens, het beplanten van grond zijn maatregelen die het probleem helpen genezen maar niet voorkomen.

Bij het opstellen van een preventiebeleid voor overstromingen heeft men een reeks elementen vergeten op te nemen die het probleem helpen voorkomen.

[5]
In geval van bodeminfiltratie, moet men vermijden dat er water wordt gezuiverd en dat op die manier stikstof vrijkomt in de vorm van nitraten en ammoniumionen. Als men de juiste verspreidingstechniek gebruikt, heeft de organische stikstof, aanwezig in het water vóór zuivering, weinig kans om de grondwatertafel te bereiken.
[6]
Met het humusgehalte van 30 jaar geleden zouden de overstromingen van de Maas van de laatste tijd wellicht 30 tot 50 cm lager zijn geweest dan nu het geval was, dus zeker niet verwaarloosbaare.

N.B. In samenwerking met de Pilootboerderij CARAH (Ath) en het Beschermde Atelier van Koningin Fabiola) hebben wij enkele jaren geleden een herstel- en reinigingsprogramma voor braakliggende industrieterreinen ingediend, door gebruik te maken van compost op basis van organisch industrieel, huishoudelijk en landbouwafval. Het Waalse Gewest heeft ons project jammer genoeg niet weerhouden. Nochtans was onze techniek beduidend efficiënter en waren de kosten ervan lager dan de reinigingstechnieken die wel weerhouden werden (weghalen van de grond en laten uitlogen).

BOVEN

Home - Inleiding - Ecologisch sanitair beheer en EAUTARCIE - Regenwater opvangen - Grijswaterbeheer - Waterloze toiletten - EAUTARCIE wereldwijd - Het gezamenlijke beheer van water en biomassa - Bezinningen over waterbeleid - Sitemap